Vergeten door de tijd

Tekst: Eildert de Boer en Walter W.C. de Vries, Foto's: Paul Spierenburg

Een inwoner van Mustang kijkt uit over Lo Mantang, de hoofdstad.

De naam Mustang duidt op een paard of automerk. Een enkeling weet dat Mustang een land in de Himalaya-regio is, dat weliswaar politiek tot Nepal behoort, maar in vrijwel elk ander opzicht is gelinkt met Tibet.

Mustang (spreek uit: Moo stang) is een van de laatste koninkrijken van Nepal. Tot 1992 was Mustang gesloten voor buitenlanders vanwege politieke redenen. Toen China begin jaren 50 Tibet binnenviel, sloot het Chinese leger de noordelijke grens met Mustang af. Later werd ook de zuidelijke grens met Nepal afgesloten toen bleek dat vanuit Mustang Tibetaans gezinde guerrilla's acties ondernamen tegen China. Overigens werden deze strijders, de Khampas, gesteund door de Verenigde Staten. De steun stopte in de jaren 70 toen de Amerikanen een betere relatie wilden met China. Toen in 1991 de democratie in Nepal een kans kreeg, werden geleidelijk aan alle gesloten gebieden geopend.

Hoge entree en gids

De indrukwekkende omgeving van Mustang

Nu Nepal al ettelijke jaren Mustangs grenzen heeft geopend, zou je veronderstellen dat horden nieuwsgierige reizigers op zoek gaan naar de oorspronkelijk Tibetaanse cultuur die in dit imponerend stukje land in alle glorie aanwezig is. Nieuwsgierig zijn reizigers zeker, maar door de hoge entreekosten (minimaal 700 US dollars voor 10 dagen; exclusief gids en verblijf) is een reis in dit gebied voor de echte reiziger -in elk geval de avontuurlijk ingestelde budgetreiziger- kostbaar. Weinigen komen tijdens een verblijf in de Himalaya-regio dan ook terecht in Mustang.
Wie de mogelijkheid en het geld toch heeft voor een bezoek, wordt overvallen door een land met een fascinerende cultuur in een even indrukwekkende omgeving.Mustang ligt in een van de valleien van de rivier Kali Gandaki, die hier ontspringt.Kali Gandaki is een van de oudste rivieren ter wereld en bestond al voor de vorming van het Himalaya-gebergte. De circa 7.000 inwoners van Mustang noemen het noordelijk deel van deze rivier Lo. Daarom heet Mustang ook wel het koninkrijk van Lo. Het gebied van het koninkrijk van Lo begint ten noorden van de meer dan 8.000 meter hoge Annapurna en strekt zich verder noordwaarts uit richting Tibet.

Natuurlijke handelsroute

De vallei heeft eeuwenlang als natuurlijke handelsroute gefungeerd voor de bewoners van Tibet en China en die van Nepal en India. De enige manier om door het land te reizen is te voet en te paard. Onderweg sta je versteld van de machtige bergtoppen, zoals de Annapurna en de Dhaulagiri waartussen een landschap ligt dat varieert van woeste rotspartijen in de meest uiteenlopende kleuren tot uitgestrekte groene grasvlakten. Wie door het gebied reist, valt het op dat de bewoners bijzonder gastvrij zijn en openstaan voor de vreemdeling. Dit is het gevolg van de langdurige contacten met buitenlanders tijdens de periode van handeldrijven en de enorme nieuwsgierigheid. Een van de meest tot de verbeelding sprekende aspecten van Mustang is het boeddhisme. In tegenstelling tot Tibet, waar na de inval door China veel kloosters zijn verwoest, is in Mustang de eeuwenoude boeddhistische levensstijl bewaard gebleven.

Kinderen beschermen zich met doeken tegen de wind.

Op tientallen plaatsen langs de Kali Gandaki bevinden zich kloosters en tempels, waar waardevolle kunstschatten liggen verborgen. Bezoekers zijn vrij om ze te bewonderen, maar fotograferen is verboden. Een hoogtepunt van de trektocht is de hoofdstad Lo Mantang. Binnen de ommuurde stad bevindt zich een wirwar van steegjes die soms nauwelijks breder zijn dan twee meter. Hiertussen staan het paleis van de koning, de twee belangrijkste tempels, Champa Lhakhan en de gompa Thukche en het Chyodi-klooster. Een wandeling door de stad brengt je terug naar de periode waar het boeddhisme hoogtij viert. Wie de mogelijkheid heeft om dit allemaal mee te maken, beseft dat Mustang door de tijd is vergeten.

REISINFO MUSTANG.
Mustang ligt in het noorden van Nepal aan de grens met Tibet. De circa 7.000 inwoners van Mustang noemen zich Lo bas of Lo pa en hangen het Tibetaans boeddhisme aan. Het landschap is kaal. In de winter is er hevige sneeuwval. Tijdens de moesson is het bewolkt, maar er valt niet zoveel regen. De beste reistijd voor een trektocht ligt tussen maart en november. Het kan flink waaien in Mustang, meer dan in andere delen van Nepal. Dat maakt de trek extra zwaar.
Voor een bezoek aan Nepal zijn een geldig paspoort en een visum nodig, aan te vragen bij het Nepalees consulaat in Amsterdam of Antwerpen. Mustang kom je binnen via Jomson. Vanaf hier gaan er dagelijks vluchten (retour) naar Pokhara in de Annapurna-regio. Een vergunning om Mustang door te trekken, kost 70 US dollars per dag, met een verplicht minimum aantal dagen van 10. Daarbij dien je begeleid te worden door een gids die ook nog eens honderden dollars per groep kost.
Het is mogelijk om de tocht vanuit de Nepalese hoofdstad Kathmandu te organiseren, maar het eenvoudigst is het wanneer je de reis in eigen land boekt. Het bespaart je het tijdrovende geregel van vergunningen, visa, gidsen, dragers, tenten en inkoop van voedsel. Onderweg zijn geen winkels, restaurants of hotels. Voor het eten ben je afhankelijk van een kok en slapen doe je of in een tent of bij de plaatselijke bevolking.