GEESTEN IN DE LUCHT

Tekst en foto's: Ad van Schaik

Vliegers zijn er in alle kleuren, soorten en maten. Sommige zijn zo groot dat ze door enkele mannen getild moeten worden. Eenmaal in de lucht speelt zich een bont spektakel af, zoals hier in Colombo op Sri Lanka.

Vliegeren in Azië is meer dan een spelletje. Vliegeren is verbonden met eeuwenoude verhalen over goede en kwade geesten. In Azië is de belangstelling voor het oplaten van vliegers heel groot. Jaarlijks neemt het aantal vliegerfestivals toe. Op zo'n festival wordt de ziel van Azië zichtbaar.

Vliegers in de vorm van een zwarte slang, een oranje vis, een rode draak of een gele vlinder. Vliegers van ruim tien meter of slechts een metertje lang. Op een vliegerfestival zie je ze in alle kleuren, soorten en maten.
Op de uitgestrekte Galle Face Green, vroeger de paardenrenbaan van Colombo (Sri Lanka) zijn honderden jongens en volwassen mannen druk in de weer met hun eigen maaksels. Al vroeg zijn ze met de auto en trein naar de hoofdstad gekomen. Iedereen is druk. Het wachten is op het startsein. Een scherpe fluittoon klinkt. Dan komen groot en klein in actie. Wind is geen probleem op de Galle Face Green. Dit kilometerslange grasveld ligt pal aan zee en iedere dag waait de wind hier ongehinderd.

Zwevende creaties

Mensen schreeuwen en hollen heen en weer; het is een feest van lawaai en beweging. De spanning is voelbaar; lukt het wel, lukt het niet. Na een half uur staat het luchtruim evenwel vol met de vreemdste soorten zwevende creaties, alsof alle geesten het luchtruim hebben gekozen.
Niet zo gek, want Aziaten hebben vliegers altijd vergeleken met geesten, goede en kwade.
Een vlieger boven het huis in de nacht verdrijft boze geesten, zeggen de Thais die jaarlijks een vliegerfestival organiseren, waarbij mannen en vrouwen met elkaar strijd leveren. De mannen, de pakhaos, aan de ene kant en de vrouwen, de chula's, aan de andere kant, trachten elkaars vliegers naar beneden te halen in de eeuwige strijd tussen man en vrouw.


Weer zo'n prachtig exemplaar.

In Korea strijden mannen onderling. Ze smeren het vliegertouw in met lijm waarop ze glassplinters aanbrengen, waardoor het een stuk makkelijker wordt de vijand te verslaan. De eerste die de neergestorte vlieger in handen krijgt, mag hem houden. Een goed teken is het als het vliegertouw breekt en de vlieger in de lucht verdwijnt. Die neemt dan al je problemen met zich mee. Daarom schrijven Koreanen voordat ze gaan vliegeren, al hun zorgen op de voorkant van de vlieger.
Vliegeren in Azië is eeuwenoud. In Japan zou het vliegeren teruggaan tot de Heijan-dynastie (745-1185). In dat land noemen ze de vlieger een papieren adelaar. De aristocratie gebruikte vliegers om boodschappen mee door te geven.
Op Bali, Indonesië is de visvlieger van bamboe en katoen in trek. Als die boven de rijstvelden staat, levert dat een goede oogst op en een romantische sfeer in de slaapkamer.

Muzikale vliegers

Niet alleen in Indonesië, Korea, Japan en Sri Lanka is vliegeren populair, in Maleisië en China kent het vliegeren ook een lange geschiedenis. Chinezen maken muzikale vliegers door er gaten in aan te brengen, waardoor door de wind een fluittoon ontstaat. In de Oost-Chinese stad Weifang, waar het vliegeren vandaan komt, gaat een mooi verhaal over het vliegeren. De knappe Yang was verliefd op de beeldschone Seng Sen. Ook de koning had een oogje laten vallen op het mooie meisje. Hij liet haar ontvoeren uit het ouderlijk huis, omdat hij haar wilde opnemen in zijn koninklijke harem. Met behulp van een grote vlieger wist Yang haar te bevrijden. Yang sloot haar in zijn sterke armen en verdween met haar in het luchtruim. Niemand heeft de geliefden ooit weer gezien. Misschien op het aanstaande festival in april.