Meer verhalen in
ons AZIË-archief

JAPAN

Stokjes, sushi, sukiyaki en sake

Tekst: Eildert de Boer

In deze prachtige potten wordt rijstwijn bewaard.
In deze prachtige potten wordt rijstwijn bewaard.

In Japan eet je rijst, vis, noedels, rundvlees, sojabonen en zeewier. Met stokjes natuurlijk, net zoals de Japanners die al eeuwen eetstokjes gebruiken. Stokjes zijn er van plastic, hout of bamboe en soms versierd. Je kunt er de heerlijkste gerechten mee verorberen. En dat begint al vroeg, want een Japans ontbijtje bestaat uit miso (soep van sojabonen), rijst en vis.

Het eten met stokjes is snel aangeleerd. Als je een pen kunt vasthouden, kun je ook met stokjes eten. Japanse stokjes zijn dunner en korter dan de Chinese. Met je stokje moet je geen voedsel spietsen. Zet ook geen kommetje met rijst aan je mond om die vervolgens met de stokjes naar binnen te schuiven, wat overigens in China wel kan. Gebruik je stokjes niet als aanwijsstok, prik er niet mee in de ogen van je tafelgenoten en houdt ze op ongeveer eenderde van onderaf gerekend soepeltjes vast. Stuur het bovenste stokje met duim en wijsvinger (als een pen) en laat de onderste rusten op de ringvinger. Oefening baart kunst.
Behoudens waterige gerechten die je mag slurpen, kun je alles met stokjes eten. Behalve walvis, want dat enige walvisrestaurant in Tokyo mijden we natuurlijk. Loop ook al die fastfoodketens in de Japanse steden voorbij en stort je op de gezonde en doorgaans in Japan betaalbare sushi, sukiyaki en sashimi. Probeer ook eens de knapperige sprinkhanen, gekookt in sojasaus. Heerlijk. Of de komkommer met zeewier.
Sushi en sukiyaki zijn wellicht Japans bekendste gerechten in Europa. Sukiyaki is het koken van in dunne plakjes gesneden rundvlees, varkensvlees, kip of eend in dikijzeren pannen. Deze pannen staan op tafel en worden verwarmd door een gasbrander of houtskool. Naar eigen keuze kun je je vlees voor- of achteraf dopen in een saus van soja (shoyu), gemengd met zoete sake (mirin) en suiker.
Sukiyaki-ingrediënten zijn rundvlees, prei, bonenpasta, uien, vermicelli, champignons, bamboespruiten en bonenscheuten. De echte liefhebbers kunnen het warme vlees, voordat het wordt opgegeten, eerst nog in een rauw ei dippen.
Sushi is rijst en vis in één gerechtje gebald. In het oude Japan is sushi ontstaan om zo verschillende soorten vis voor een lange tijd te kunnen conserveren. Je hebt sushi in blokjes, rolletjes, hoorntjes of in geperste of gestrooide vorm. De bekendste sushi zijn de rolletjes waarin de vis, rijst en wat mierikswortel met een bandje zeewier bij elkaar worden gehouden.

Even een glaasje fris op een terrasje in Tokyo.
Even een glaasje fris op een terrasje in Tokyo.

Japanners zijn gek op vis en schaaldieren. Makreel, garnaal, tonijn, kabeljauw, garnalen en krab zijn het hele jaar door te verkrijgen. In de winter kun je Japans beruchte vis proberen: de fugu. Deze kogelvis is giftig en dient speciaal gesneden en bereid te worden. Alleen hoogopgeleide koks mogen dit. Een sneetje verkeerd en het gif gaat door de vis en vervolgens door je maag. Een te vroege traditionele Japanse begrafenis is wel het laatste....
Japan heeft restaurants en bars in overvloed. Alleen al Tokyo telt ruim 80.000 restaurants. Kies de kaiseki-restaurants of de sushibarretjes met betaalbare visgerechten. De ryotei-restaurants zijn voor de rijke zakenlui en politici weggelegd.

Tip: bestel geen biefstukken, Franse wijnen of Italiaanse koffie. Je bent dan zo door je reisbudget heen. Goede sake, de Japanse rijstwijn, groene thee of een Sapporo-biertje zijn ook lekker.
Alles op? Zeg dan "gochiso sama desh’ta": ik ben verwend.

Reismagazine voor Azië
Reismagazine voor Azië Australië en Nieuw Zeeland