Museum in de woestijn

Tekst en foto’s: Ad van Schaik

Het museum van de sjeik van buiten.

Een met goud ingelegde helm uit Iran, een eeuwenoude handgeschreven kopie van de Koran en een witte Buick uit 1938. Ze behoren tot de bonte verzameling van sjeik Feisal in Qatar. Hij heeft midden in de woestijn een persoonlijk museum, op afspraak te bezoeken.

Op een grote koperen schaal staat Sint Joris afgebeeld die met zijn zwaard een draak doodt. Op de rand staat zijn verhaal in islamitische tekens. Die combinatie maakt de 17e eeuwse Spaanse schaal zeldzaam.
Zo’n 1000 jaar geleden maakte de islamitische beschaving een grote bloei door. Islamitische vorsten heersten van Spanje tot aan Perzië en wetenschappen als geneeskunde en wiskunde waren onder hun leiding ver ontwikkeld.
Uit deze bloeiperiode komen veel van de voorwerpen uit de collectie in dit private museum, in feite een reusachtige burcht in traditionele stijl met hoge muren en vier hoektorens. Het bouwwerk -binnen blaast de airco- staat op het landgoed van de sjeik, 35 kilometer buiten de hoofdstad Doha.
De olierijke sjeik verzamelt van alles. Binnen zie je veel topstukken in zes categorieën gerangschikt: islamitische kunst, oude auto’s, papieren geld, manuscripten, fossielen en textiel.


...en van binnen bekeken.

In hoge vitrines in de eerste zaal staan meer dan 1500 voorwerpen tentoongesteld. Elk voorwerp bevat een kaartje met informatie. Wie hier ronddwaalt, maakt kennis met de rijkdom van de islamitische kunst van de 9e tot de 19e eeuw.
De Libanees Shadi (23) heeft in het museum de dagelijkse leiding. ”Islamitische kunst in deze collectie komt uit Spanje, Italië, Perzië, India en Mongolië: landen die op zeker moment door moslims werden bezet.”
In een vitrine zie je wapenuitrustingen uit Perzië, onder meer eentje met een goud ingelegde helm en de afbeelding van een krijger op een paard. Bijzonder, omdat volgens islamitische wet de kunst zich moet beperken tot alleen schoonschrift. Shadi wijst op enkele matglazen bekertjes en schotels uit Perzië en India, zeker 1000 jaar oud en zo dun dat als je blaast, ze bijna zeker zouden breken.
In een volgende hal hangt een rood tapijt uit Perzië met het verhaal van Kaish en Laila, de Arabische Romeo en Julia. Shadi: "Tijdens een jacht raken Kaish en Laila op elkaar verliefd. Verboden in een cultuur waar de ouders voor zowel de jongen als het meisje een partner zoeken. Als Laila wordt uitgehuwelijkt, kan Kaish dat niet verwerken: hij wordt gek. Hij is als naakte dwaas afgebeeld, met wilde onrustige ogen."
Honderden kostbare voorwerpen zijn tentoongesteld. De sjeik heeft er nog zeker honderden opgeslagen. Die wil hij ook gaan exposeren. Daarvoor moet hij eerst voor zijn collectie 120 klassieke auto’s een nieuw gebouw neerzetten.
Hoe de sjeik aan zijn bijzondere collectie komt, zien we in het kantoor van Shadi: op een lange tafel liggen de catalogi van de bekendste veilinghuizen ter wereld.