Makassar: stad vol historie

Tekst en foto’s: Walter de Vries

Noordwaarts ligt de haven Paotere

Voor veel toeristen is de stad Makassar op het eiland Sulawesi een stopover tijdens hun reis naar Torajaland. Makassar telt ruim een miljoen inwoners en ligt in het zuidelijke puntje. Als een van de weinige steden van Indonesië is Makassar niet van de zee af gebouwd. Met de vier kilometer lange boulevard langs de baai omarmt deze prettige stad de zee eerder.

Er is nogal wat heisa geweest rondom de naam van de stad. De naam Makassar duikt voor het eerst op in de 14e eeuw en werd tijdens de koloniale periode internationaal bekend als belangrijke doorvoerhaven. In 1971 besloot de toenmalige burgemeester de naam te veranderen in Ujung Pandang, de naam die door de Buginezen en de Makassaren in het binnenland werd gebruikt. Maar de lokale overheid veranderde in 1999, tijdens het presidentschap van Habibi -hij ging in Makassar naar school- de naam van de stad opnieuw in Makassar.

Een van de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad is Fort Rotterdam, een van de best bewaard gebleven Nederlandse forten in Indonesië. Het fort heette oorspronkelijk Ujung Padang en was rond 1550 gebouwd door de vorst van Goa. Na het Verdrag van Bungaya in 1667 werd Goa gedwongen het fort af te staan aan de Nederlanders die er hun hoofdkwartier in Zuid-Sulawesi van maakten.
De Nederlandse bevelhebber Cornelis Speelman veranderde de naam in Fort Rotterdam naar zijn geboorteplaats. Hij liet het fort vergroten, ommuren en een aantal gebouwen in de Nederlandse stijl aanleggen, waaronder een kerk op de binnenplaats. Door een grote renovatie van de vesting in de jaren 70 van de vorige eeuw heb je tegenwoordig een goed beeld van een Nederlands fort uit de 17e eeuw.
Het complex huisvest het conservatorium voor muziek en dans, het stadsarchief, het historisch en archeologisch instituut en de musea la Galigo I en II waar antieke wapens, pentekeningen, munten, postzegels en textiel te zien zijn. Ten noorden liggen de restanten van de koloniale woonwijk Vlaardingen.


Een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Makassar is Fort Rotterdam uit de 17e eeuw.	In de haven kun je het laden en lossen van de verschillende soorten traditionele Bugineze schoeners bewonderen

Nog verder noordwaarts ligt de haven Paotere. Hier kun je de verschillende soorten traditionele Bugineze schoeners bewonderen. Met dit soort schepen bevaren de Buginezen al eeuwen de wateren van Zuidoost-Azië en hebben ze internationale faam verworven. De bekendste boot is de prahu prinisi, het symbool van Zuid-Sulawesi.
De beste tijd voor een bezoek aan Paotere is vroeg in de ochtend, wanneer de handelswaren worden gelost. Halverwege de middag komen de vissers aan met hun vangst. Aan de kop van de haven staat de ruim 100 jaar oude vuurtoren.

Makassar geniet in Indonesië bekendheid om de vele goudzaken die overwegend in Chinese handen zijn. Je vindt ze aan de Jalan Sombaopu. Aan de Jalan Sulawesi, tijdens de Nederlandse periode bekend als de Tempelstraat, staan Chinese tempels: de Tian Hou Gong uit het begin van de 18e eeuw, de Long Xian Gong uit 1868 en de moderne zes verdiepingen tellende Long Kwak Gong. Oorspronkelijk stond er nog een vierde tempel, maar die is in 1997 tijdens de anti-Chinese rellen platgebrand.
In het centrum aan Jalan Mochtar Lufti is de privécollectie orchideeën en zeeschelpen van C.L. Bundt te bewonderen. Hij was een van de voornaamste orchidee-verzamelaars ter wereld. De collectie wordt in stand gehouden door een nazaat van hem. Een van de leukste attracties van de stad is onlangs verdwenen. Bij zonsondergang veranderde de boulevard in een groot openluchtrestaurant met honderden voedselstalletjes. De eetboulevard stond bekend als 's werelds langste restaurant. Maar de plaatselijke autoriteiten besloten in 2005 tot een grote schoonmaak van de stad en verboden er nog langer eten te verkopen. Het gevolg is dat de boulevard inderdaad schoon is geworden, maar ’s avonds een doodse bedoening.


Wachten op klanten voor vervoer.

Een door de lokale bevolking druk bezochte plek om de beroemde Makassaarse visgerechten te proberen, is restaurant Lae Lae aan Jalan Datumuseng. Voor een paar euro kun je er de geroosterde bandeng eten of de krab. Drink er een siroop van passievrucht bij, een andere specialiteit van de regio. Een goede plaats om te overnachten is Hotel Pantai Gapura dat aan de noordkant van de baai ligt. Een deel van de kamers is op palen in zee gebouwd. Vanaf het restaurant en het grote terras heb je een fraai uitzicht op de baai met daarachter de skyline van Makassar.