Onder de naam Cambodian Memorial Sites zijn drie belangrijke historische locaties in Cambodja toegevoegd aan de lijst van Werelderfgoederen: de M-13 gevangenis in het midden van het land, de huiveringwekkende geheime martelgevangenis Tuol Sleng (S-21) in Phnom Penh, en de roemruchte Choeung Ek Killing Fields vlak bij de hoofdstad.
Alle drie stammen uit de periode 1975-1979, toen het beruchte Rode Khmer-regime Cambodja met keiharde hand in een communistische landbouwstaat wilde veranderen. Het werd een genocide: naar schatting twee miljoen Cambodjanen overleefden de niet te bevatten wreedheden niet, op een bevolking van zo’n zeven miljoen.
Tuol Sleng, in een onschuldig betonnen schoolgebouw, en de Killing Fields, ook bekend van de gelijknamige Oscar-winnende film uit 1984, zijn toeristisch veelbezochte plekken. In Tuol Sleng is nu het Genocide Museum gevestigd, waar je aan de hand van een indrukwekkende Nederlandstalige audiotour een confronterende rondgang maakt, langs stille getuigen van martelingen, foto’s en verhalen van gevangenen, en herdenkingsplekken.
Net als de andere twee nieuwe Unesco-sites een beklemmende ervaring, maar ook onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de huidige generaties Cambodjanen en hun land. En daarom absoluut een bezoek waard.
Foto’s: Mark Lieffers